แปรงลิ้น : เคล็ดไม่ลับ ช่วยลดกลิ่นปาก

เพิ่มเพื่อน

คนเราแปรงลิ้นตั้งแต่เมื่อไหร่

การแปรงลิ้น เริ่มมาจากชาวอินเดียใช้กิ่งไม้ ที่มีขนาดยาวประมาณ 8 นิ้ว มีความกว้างประมาณนิ้วมือ แปรงฟันก่อน แล้วหลังจากนั้นทำการงอไม้ และขูดลิ้น ทำวันละ 2 ครั้ง หรือถ้าเป็นชาวฮินดูโบราณ จะใช้โลหะขูดบนลิ้น

ส่วนการผลิตที่ขูดลิ้นที่ขายตามท้องตลาด มีตั้งแต่ปี 1892 ทำจากโลหะ เป็นรูปตัวสี เกิดขึ้นครั้งแรกที่ประเทศอังกฤษ หลังจากนั้นก็พัฒนามาเรื่อยๆจนถึงปัจจุบัน

ทำไมต้องแปรงลิ้น

การแปรงลิ้น โดยส่วนใหญ่หวังผลเพื่อลดการเกิดกลิ่นปาก

อุบัติการณ์ของกลิ่นปาก

การศึกษาในสหรัฐอเมริกา พบมากสูงสุดถึง 50%

การศึกษาในประเทศจีนอยู่ที่ 23%

การศึกษาที่เป็นการรายงานกลิ่นปากด้วยตนเองโดย นักศึกษาทันตแพทย์ที่ประเทศอินเดีย พบถึง 21.7 ในผู้ชาย และ 35.3 % ในผู้หญิง

การศึกษา โดย Miyazaki พบว่ากลิ่นปากจะมีมากขึ้นในกลุ่มผู้สูงวัย การศึกษาที่ประเทศตุรกี คนที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป จะมีกลิ่นปาก ประมาณ 28%

สาเหตุของการเกิดกลิ่นปาก

กลิ่นปากตอนเช้าหรือเรียกว่า foul morning breath เป็นเรื่องปกตินะครับ ไม่ใช่เรื่องแปลกอะไร สาเหตุเกิดจาก ขณะนอนหลับ การไหลเวียนของน้ำลายจะลดลง และหากมีเศษอาหารติดอยู่ที่บริเวณโคนลิ้นก็ทำให้เกิดกลิ่นปากได้ การแปรงฟันในตอนเช้า รวมถึงการดื่มน้ำบ่อยๆ กลิ่นปากชนิดนี้จะหายไปโดยปกติ

กลิ่นปากที่มีสาเหตุจากภายในช่องปาก ประมาณ 80-85 % ของคนไข้ที่มีปัญหานี้ โดยเฉพาะคนไข้โรครำมะนาดหรือโรคเหงือกอักเสบรุนแรง จะมีแบคทีเรียแกรมลบจำนวนมากที่ผลิตสาร volatile sulfur compounds (VSCs) ที่ผลิตแก้สที่มีกลิ่นเหม็น จำพวก hydrogen sulfide (H2S), methyl mercaptan และ dimethyl sulfide ซึ่งตรงบริเวณโคนลิ้นก็เป็นตำแหน่งที่สะสมแบคทีเรียที่สร้างแก้สที่ทำให้มีกลิ่นปาก รวมไปถึงตำแหน่งเหงือกที่ฟันคุดที่ขึ้นมาบางส่วน แผลในช่องปาก หนอง การติดเชื้อในช่องปาก หรือตำแหน่งฟันที่เป็นสะสมของเศษอาหารที่แปรงไม่ได้ เช่น ฟันซ้อนฟันเก ฟันผุขนาดใหญ่ ฟันปลอมที่หลวม ตำแหน่งที่อุดฟันที่ทำให้เศษอาหารติด ตำแหน่งที่ถอนฟันที่มีการติดเชื้อ

ภาวะน้ำลายน้อยก็เป็นสาเหตุหนึ่ง ที่เพิ่งการสะสมของแบคทีเรียนแกรมลบ เพิ่มแก้สที่ทำให้เกิดกลิ่นปากได้เช่นกัน

แปรงลิ้นช่วยลดกลิ่นปากได้ไหม

ภาวะการเกิดกลิ่นปากวัดได้โดยใช้เครื่องมือ คือ วัดจากคราบขาวบนลิ้น จาก Winkel Tongue Coating Index และวัดก๊าซที่ทำให้เกิดกลิ่น volatile sulfur compounds (VSCs) งานวิจัย Sytematic review (2018*) จากการวิจัยแบบ randomized controlled trials 4 งานวิจัย พบว่าการแปรงลิ้นสามารถลดคราบขาวบนลิ้นลงได้ร่วมกับการแปรงฟัน เพื่อปัญหากลิ่นปาก แต่ไม่พบในการลด VSCs อย่างมีนัยสำคัญ

* Chen Chen, Ying-Shu Jin. Effects of mechanical tongue cleaning on halitosis: A meta-analysis. TMR Integrative Nursing, 2018, 2(2): 68-75. doi: 10.12032/TMRIN20180303

Cochrane review (2019) ทำการรีวิวการแปรงลิ้นกับกลิ่นปาก พบว่ายังไม่ชัดว่าจะลดกลิ่นปากได้ เพราะกลุ่มตัวอย่างน้อยเกินไปในแต่ละงานวิจัย ที่จะนำมาใช้ยืนยัน ซึ่งก่อนหน้านี้ ในปี 2006 ยังพบว่าไม่มีงานศึกษาวิจัยที่เชื่อได้ว่า การใช้ที่แปรงลิ้นดีกว่าการใช้แปรงสีฟันปกติแปรงลิ้น เพื่อลดกลิ่นปาก

เครื่องมือทำความสะอาดลิ้น แบ่งตามชนิดได้ดังนี้

-แปรงสีฟัน ที่เราใช้แปรงฟัน แบบขมนุ่ม

-ที่ขูดลิ้น (Tongue scrapers) อาจจะแบบพลาสติก หรือแบบโลหะ

ที่ขูดลิ้นแบบพลาสติก
ที่ขูดลิ้นแบบโลหะ

-ที่แปรงลิ้น (Brush Tongue scrapers) แปรงขนาดใหญ่และมีความกว้างกว่าแปรงสีฟันปกติ ใช้แปรงที่โคนลิ้น

วิธีทำความสะอาด

-หลังจากใช้ไหมขัดฟันและแปรงฟัน อ้าปากให้กว้าง วางที่แปรงลิ้นไว้ในสุดของลิ้นที่บริเวณโคนลิ้น

-แตะเบาๆค่อยๆกวาดออกมาด้านหน้าถึงปลายลิ้นเบาๆ อย่าใช้ความแรงมากจนเกินไป

-ล้างทำความสะอาด ก่อนจะใช้ครั้งถัดไป จนกว่าจะสะอาด

-หลังจากทำความสะอาดลิ้น ให้บ้วนปากเบาๆ

-ล้างที่ทำความสะอาดลิ้น ด้วยน้ำสบู่ ผึ่งลมให้แห้ง

ความเสี่ยงหรือผลข้างเคียงจากการแปรงลิ้น

การแปรงลิ้นหรือใช้เครื่องมือที่เหมาะสมเบาๆ จะไม่ทำให้ลิ้นเป็นแผลได้ หากลองใช้แล้วลิ้นเจ็บหรือมีเลือดออก ควรหยุดใช้ เนื่องจากอาจจะขูดหรือแปรงรุนแรงเกินไป หรืออาจจะมีขอบที่ไม่เรียบของแปรงหรือที่ขูดลิ้นที่ทำให้เกิดแผลได้

ระวังวางแปรงหรือที่ขูดลิ้นลึกเกินไป อาจจะทำให้อาเจียนได้

หากใช้ที่ขูดลิ้นแล้วทำให้แย่ลง ปวดเจ็บลิ้นมากขึ้น ควรรีบไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจและประเมินอาการ

บางท่านใช้วิธีการแปรงลิ้น เพื่อลดปัญหากลิ่นปาก ซึ่งสามารถทำได้ แม้จะมีข้อมูลยืนยันเพียงเล็กน้อยว่าการแปรงลิ้นสามารถปัญหากลิ่นปากได้ เนื่องจากการแปรงลิ้นมีผลเสียน้อย จึงเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับบางท่านที่อยากลองแปรงลิ้น บางทีอาจจะได้ผลกับตัวเองได้

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s